Το
πρώτο ελληνο-τουρκικό Συμπόσιο Συνταγματικού Δικαίου με θέμα «Ελλάδα
και Τουρκία: παράλληλες και αποκλίνουσες συνταγματικές διαδρομές»,
διοργάνωσαν στην Κωνσταντινούπολη ο Επιστημονικός Όμιλος «Αριστόβουλος
Μάνεσης» και το Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου, εγκαινιάζοντας έτσι μια νέα
μορφής συνεργασίας μεταξύ των ακαδημαϊκών κοινοτήτων, που κατ΄αρχήν
συμβάλλει στην ενημέρωση, αλλά και στην εμβάθυνση της σχέσης τους.«Η
σχέση αυτή επεκτείνεται πλέον και στη σφαίρα της προετοιμασίας νομικών
ρυθμίσεων, με τις οποίες αντιμετωπίζονται συχνά τα ίδια ή παρόμοια
προβλήματα» σημειώνει ο πρόεδρος του ομίλου «Αριστόβουλος
Μάνεσης» καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος.
Την πρωτοβουλία του ομίλου υποδέχθηκε εγκάρδια ο πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος επισήμανε «τη βαθύτερη σημασία της καλύτερης σχέσης των δυο κοινωνιών, για την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων και προκλήσεων του σύγχρονου κόσμου». Τη σημασία της συνάντησης, υπογράμμισε με συγκίνηση για την παρουσία του στην Κωνσταντινούπολη και ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Παναγιώτης Πικραμένος.
Το συμπόσιο εγκαινίασε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος υποδέχτηκε τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας στον καθεδρικό ναό της Αγία Τριάδας του Ταξίμ, όπου παρέθεσε δεξίωση προς τιμήν τους. Οι εργασίες της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκαν στις αίθουσες του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου, έδρα της Ροβερτείου Σχολής, ενώ τελευταία ειδική συνεδρία του Συμποσίου «φιλοξενήθηκε» σε αίθουσα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Στο συμπόσιο, συμμετείχαν εκπρόσωποι των Νομικών Σχολών της Ελλάδας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κομοτηνή) μαζί με εκπροσώπους από όλες τις Νομικές σχολές της Κωνσταντινούπολης (BILG, KOC, Istanbul και Sehir ). Εκτός, δε, από τον κ. Αλιβιζάτο, μεταξύ των ομιλητών ήταν ο τ. πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Κωνσταντίνος Μενουδάκος, η Πρύτανης Πανεπιστημίου Βοσπόρου, καθηγήτρια Gülay Barbarosoğlu, οι πανεπιστημιακοί Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου και Γιάννης Δρόσος και ο συνταγματολόγος Ergun Özbudun.
Σημειώνεται ότι περισσότεροι από πένητα μεταπτυχιακοί φοιτητές και νέοι νομικοί ερευνητές ταξίδεψαν με δικά τους έξοδα στην Πόλη για να παρακολουθήσουν το συμπόσιο.
Ο Παναγιώτης Πικραμένος μίλησε στο σεμινάριο για τον «σημαντικό, αλλά όχι πρωταγωνιστικό» ρόλο του δικαστή στη σύγχρονη δημοκρατία.
O Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου μίλησε για το Σύνταγμα, τον λαϊκισμό και την αντοχή των θεσμών, με αφορμή την κρίση στην Ελλάδα, που, όπως είπε, οδηγεί ακόμα και σε αμφισβήτηση βασικών δημοκρατικών Αρχών. Οι Τούρκοι ακροατές αναγνώρισαν στην ομιλία του, πολλά από τα θέματα που απασχολούν και τους ίδιους -ιδιαίτερα με την αμφισβήτηση της κυβέρνησης του Ταγίπ Ερντογάν- τα οποία, όπως σημειώθηκε, αφορούν τη λεγόμενη «τυραννία της πλειοψηφίας».
Ο καθηγητής Χακάν Γιλμάζ, ο οποίος, αφού σημείωσε τη μεγάλη χρησιμότητα της πρωτοβουλίας του ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης», παρατήρησε πως η Ελληνική Δημοκρατία μπόρεσε να αντιμετωπίσει επιτυχώς μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις του αιώνα.
Για τον προβληματισμό, που αναπτύσσεται σε σχέση με την οικονομική κρίση, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση μίλησε ο καθηγητής Γιάννης Δρόσος, ενώ οι Τούρκοι νομικοί επέμειναν στις «ιδιαιτερότητες της σύγκλισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την πορεία των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων».
Ο Γιάννης Κτιστάκης, που διδάσκει στα πανεπιστήμια του Βοσπόρου και της Κομοτηνής και Νομικός Σύμβουλος του Πατριαρχείου, τόνισε στο ΑΠΕτην απόφαση για τη συνέχιση της πρωτοβουλίας και την ενεργό συμμετοχή όλων των Νομικών Σχολών της Κωνσταντινούπολης.
Στην ειδική συνάντηση, στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, εξετάσθηκε το θέμα «Σύνταγμα και Μειονότητες». «Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα σημερινά προβλήματα με τις αντιλήψεις του χθες» σημείωσε στην εισήγησή του ο εκπρόσωπος των Μη Μουσουλμανικών μειονοτήτων στη Γενική Διεύθυνση Ευαγών Ιδρυμάτων, στην Άγκυρα, Παντελής Βίνγκας, ενώ οι σύνεδροι ανέδειξαν εκ νέου ως κοινό συμπέρασμα ότι «η Συνθήκη της Λωζάννης μπορεί να προστατεύσει τις μειονότητες μόνο όταν αντιμετωπίζεται στα πλαίσια των σύγχρονων Αρχών του Δικαίου και της προστασίας των ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων».
«Η αντίληψη που αναζητεί στη Συνθήκη της Λωζάννης τον θρησκευτικό προσδιορισμό των μειονοτήτων, μια πρακτική της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν αντέχει στη σημερινή αντίληψη περί δικαιωμάτων και ελευθεριών» διευκρίνισε ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης.
Για «εντελώς παρωχημένη αντίληψη της αμοιβαιότητας», που καθιερώνεται από τη συνθήκη, έγινε λόγος στη συζήτηση των πανεπιστημιακών, με τους συμμετέχοντες να οδηγούνται στο συμπέρασμα ότι οι σύγχρονοι κανόνες Δικαίου για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του ατόμου αποδεικνύονται σε κάθε περίπτωση πολύ πιο αποτελεσματικοί.
Πρόταση για συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, που αφορούν όλες τις μειονότητες, είτε αναφέρονται στη Συνθήκη της Λωζάννης, είτε όχι, ακόμα και στις «γλωσσικές» μειονότητες, όπως περιγράφονται στη σύγχρονη ορολογία στην Τουρκία, παρουσίασε στο συμπόσιο η Μπερτίλ Εμράχ Οντέρ, κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Koç, που συμμετείχε στις επιτροπές της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για την επεξεργασία των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων.
(α.κ.)
Την πρωτοβουλία του ομίλου υποδέχθηκε εγκάρδια ο πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος επισήμανε «τη βαθύτερη σημασία της καλύτερης σχέσης των δυο κοινωνιών, για την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων και προκλήσεων του σύγχρονου κόσμου». Τη σημασία της συνάντησης, υπογράμμισε με συγκίνηση για την παρουσία του στην Κωνσταντινούπολη και ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Παναγιώτης Πικραμένος.
Το συμπόσιο εγκαινίασε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος υποδέχτηκε τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας στον καθεδρικό ναό της Αγία Τριάδας του Ταξίμ, όπου παρέθεσε δεξίωση προς τιμήν τους. Οι εργασίες της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκαν στις αίθουσες του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου, έδρα της Ροβερτείου Σχολής, ενώ τελευταία ειδική συνεδρία του Συμποσίου «φιλοξενήθηκε» σε αίθουσα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Στο συμπόσιο, συμμετείχαν εκπρόσωποι των Νομικών Σχολών της Ελλάδας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κομοτηνή) μαζί με εκπροσώπους από όλες τις Νομικές σχολές της Κωνσταντινούπολης (BILG, KOC, Istanbul και Sehir ). Εκτός, δε, από τον κ. Αλιβιζάτο, μεταξύ των ομιλητών ήταν ο τ. πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Κωνσταντίνος Μενουδάκος, η Πρύτανης Πανεπιστημίου Βοσπόρου, καθηγήτρια Gülay Barbarosoğlu, οι πανεπιστημιακοί Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου και Γιάννης Δρόσος και ο συνταγματολόγος Ergun Özbudun.
Σημειώνεται ότι περισσότεροι από πένητα μεταπτυχιακοί φοιτητές και νέοι νομικοί ερευνητές ταξίδεψαν με δικά τους έξοδα στην Πόλη για να παρακολουθήσουν το συμπόσιο.
Ο Παναγιώτης Πικραμένος μίλησε στο σεμινάριο για τον «σημαντικό, αλλά όχι πρωταγωνιστικό» ρόλο του δικαστή στη σύγχρονη δημοκρατία.
O Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου μίλησε για το Σύνταγμα, τον λαϊκισμό και την αντοχή των θεσμών, με αφορμή την κρίση στην Ελλάδα, που, όπως είπε, οδηγεί ακόμα και σε αμφισβήτηση βασικών δημοκρατικών Αρχών. Οι Τούρκοι ακροατές αναγνώρισαν στην ομιλία του, πολλά από τα θέματα που απασχολούν και τους ίδιους -ιδιαίτερα με την αμφισβήτηση της κυβέρνησης του Ταγίπ Ερντογάν- τα οποία, όπως σημειώθηκε, αφορούν τη λεγόμενη «τυραννία της πλειοψηφίας».
Ο καθηγητής Χακάν Γιλμάζ, ο οποίος, αφού σημείωσε τη μεγάλη χρησιμότητα της πρωτοβουλίας του ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης», παρατήρησε πως η Ελληνική Δημοκρατία μπόρεσε να αντιμετωπίσει επιτυχώς μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις του αιώνα.
Για τον προβληματισμό, που αναπτύσσεται σε σχέση με την οικονομική κρίση, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση μίλησε ο καθηγητής Γιάννης Δρόσος, ενώ οι Τούρκοι νομικοί επέμειναν στις «ιδιαιτερότητες της σύγκλισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την πορεία των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων».
Ο Γιάννης Κτιστάκης, που διδάσκει στα πανεπιστήμια του Βοσπόρου και της Κομοτηνής και Νομικός Σύμβουλος του Πατριαρχείου, τόνισε στο ΑΠΕτην απόφαση για τη συνέχιση της πρωτοβουλίας και την ενεργό συμμετοχή όλων των Νομικών Σχολών της Κωνσταντινούπολης.
Στην ειδική συνάντηση, στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, εξετάσθηκε το θέμα «Σύνταγμα και Μειονότητες». «Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα σημερινά προβλήματα με τις αντιλήψεις του χθες» σημείωσε στην εισήγησή του ο εκπρόσωπος των Μη Μουσουλμανικών μειονοτήτων στη Γενική Διεύθυνση Ευαγών Ιδρυμάτων, στην Άγκυρα, Παντελής Βίνγκας, ενώ οι σύνεδροι ανέδειξαν εκ νέου ως κοινό συμπέρασμα ότι «η Συνθήκη της Λωζάννης μπορεί να προστατεύσει τις μειονότητες μόνο όταν αντιμετωπίζεται στα πλαίσια των σύγχρονων Αρχών του Δικαίου και της προστασίας των ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων».
«Η αντίληψη που αναζητεί στη Συνθήκη της Λωζάννης τον θρησκευτικό προσδιορισμό των μειονοτήτων, μια πρακτική της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν αντέχει στη σημερινή αντίληψη περί δικαιωμάτων και ελευθεριών» διευκρίνισε ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης.
Για «εντελώς παρωχημένη αντίληψη της αμοιβαιότητας», που καθιερώνεται από τη συνθήκη, έγινε λόγος στη συζήτηση των πανεπιστημιακών, με τους συμμετέχοντες να οδηγούνται στο συμπέρασμα ότι οι σύγχρονοι κανόνες Δικαίου για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του ατόμου αποδεικνύονται σε κάθε περίπτωση πολύ πιο αποτελεσματικοί.
Πρόταση για συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, που αφορούν όλες τις μειονότητες, είτε αναφέρονται στη Συνθήκη της Λωζάννης, είτε όχι, ακόμα και στις «γλωσσικές» μειονότητες, όπως περιγράφονται στη σύγχρονη ορολογία στην Τουρκία, παρουσίασε στο συμπόσιο η Μπερτίλ Εμράχ Οντέρ, κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Koç, που συμμετείχε στις επιτροπές της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για την επεξεργασία των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων.
(α.κ.)
